საქართველოში სამრეწველო საწარმოებისთვის ჩამდინარე წყლების ჩაშვება მკაცრად რეგულირდება ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების ნორმებით. ამ ბლოგში მოგიყვებით მთავარ პრინციპებზე, რასაც ყველა ის საწარმო უნდა იცნობდეს, რომელიც საწარმოო პროცესში წყალს იყენებს.
ზღვრულად დასაშვები ნორმები თითოეული საკონტროლო მაჩვენებლისთვის შემდეგი ასპექტების გათვალისწინებით განისაზღვრება:
- ფონური კონცენტრაცია თითოეულ საკონტროლო მაჩვენებელზე
- წყალსარგებლობის კატეგორია
- ჩასაშვები წყლის ობიექტში არსებული ნივთიერებების ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციები.
საწარმოს მიერ წარმოსადგენი ზდჩ-ის ნორმების პროექტი უნდა შეიცავდეს:
- წყლის ობიექტის ჰიდროლოგიურ და ხარისხობრივ დახასიათებას;
- მოკლე ცნობებს საწარმოს შესახებ, როგორებიცაა სიმძლავრე, ტექნოლოგიური პროცესების, გამოყენებული ნედლეულის და გამოშვებული პროდუქციის დახასიათება, მუშაობის რეჟიმი და ა.შ.
- საწარმოში წყლის გამოყენების დახასიათებას, ჩამდინარე წყლების წყაროების აღწერას, მათ რაოდენობრივ და ხარისხობრივ მახასიათებლებს;
- გამწმენდ ნაგებობათა დახასიათებას, მათ შორის საპროექტო და ფაქტიურ სიმძლავრეს, გაწმენდის მეთოდს და ტექნოლოგიურ სქემას;
- ზდჩ-ის ნორმების გაანგარიშებას;
- ავარიული ჩაშვების თავიდან აცილებისთვის საჭირო ღონისძიებებს;
- ზდჩ-ის ნორმების მისაღწევად აუცილებელ ღონისძიებათა გეგმას;
- პროექტს თან უნდა დაერთოს საწარმოს გენერალურ გეგმას და საწარმოს განლაგების რაიონის სიტუაციურ სქემას.
თუ წყლის ობიექტში დამაბინძურებლების ფონური კონცენტრაციები დასაშვებ ზღვარზე მეტია და წყლის ჩაშვების შემდეგ განზავება ვერ მოხდება, ჩასაშვები წყლის ზდჩ-ის ნორმები მიმღები წყლის ობიექტისთვის დადგენილი ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციების დონეზე უნდა იყოს.
აღსანიშნავია, რომ თუ საწარმოს ჩამდინარე წყალში დამაბინძურებლების ფაქტობრივი კონცენტრაცია ნაკლებია ზდჩ-ზე, მაშინ სწორედ ეს ფაქტობრივი მაჩვენებელი განისაზღვრება ახალ ნორმად. აქედან გამომდინარე, კრიტიკულად მნიშვნელოვანია მონაცემების სიზუსტის უზრუნველყოფა, რადგან იგი პირდაპირ განსაზღვრავს საწარმოს სამომავლო ვალდებულებებს.
სეზონურ მდინარეში სამრეწველო ჩამდინარე წყლების ჩაშვების შემთხვევაში ზდჩ-ის ნორმები დგინდება წყალსარგებლობის შესაბამისი წყლის კატეგორიის ობიექტისთვის დადგენილი ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციების დონეზე.
თბოსადგურებისა და წყლის გამაგრილებელი სისტემების შემთხვევაში, ჩაშვებული წყლის ზდჩ-ის ნორმები არ უნდა აღემატებოდეს წყალაღების ადგილზე არსებულ ფონურ კონცენტრაციას.
იმ შემთხვევაში, თუ საწარმო ჩამდინარე წყალს ქალაქის საკანალიზაციო ან წყალსამეურნეო სისტემაში უშვებს, პირობები დგინდება უშუალოდ სისტემის მფლობელთან შეთანხმებით, რაც ცალკე მოლაპარაკების საგანია და მონიტორინგის საჭიროებას აჩენს.
აქედან გამომდინარე, ზუსტი, უწყვეტი მონიტორინგი არამხოლოდ საკანონმდებლო ვალდებულება, ასევე ინსტრუმენტია, რომელიც საწარმოებს ზედმეტი ხარჯების და რეგულაციების დარღვევის თავიდან არიდებაში ეხმარება.
